Γεώργιος Χ. Ρήγας - Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω








ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ 128/2015

Περίληψη

Συναινετική λύση γάμου - Έκδοση απόφασης - Έφεση - Προθεσμία έφεσης - Η προθεσμία άσκησης έφεσης κατ' απόφασης με την οποία λύθηκε συναινετικά γάμος (και οι σύζυγοι ζητούν να εξαφανιστεί η απόφαση και στη συνέχεια να γίνει δεκτή η νέα δήλωσή τους με την οποία ανακαλούν την πρώτη, με βάση την οποία το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο εξέδωσε την απόφαση), εφόσον δεν επιδόθηκε η απόφαση, είναι τριετής.

Αριθμός 128/2015

ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Αποτελούμενο από τη Δικαστή Ιωάννα Δούκα, Εφέτη, η οποία ορίσθηκε από την Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διευθύνσεως του Εφετείου Πειραιώς, και από τη Γραμματέα Γεωργία Λογοθέτη.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 5 Μαρτίου 2015, για να δικάσει την υπόθεση των :

ΕΚΚΑΛΟΥΝΤΩΝ : 1) ... και 2) ... οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου τους δικηγόρου Διαμαντή Καρυώτη.

Οι εκκαλούντες κατέθεσαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς την από 15.5.2012 και με αριθ. εκθ. καταθ. 4087/2012 αίτησής τους, επί της οποίας εκδόθηκε η με αριθ. 2983/2012 απόφαση του παραπάνω Δικαστηρίου, που δέχθηκε την αίτηση.

Την απόφαση αυτή προσέβαλαν ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου οι αιτούντες και ήδη εκκαλούντες με την από 21.7.2014 και με αριθ. εκθ. καταθ. 658/2014 έφεση τους, της οποίας δικάσιμος ορίστηκε αυτή που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

Η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο και συζητήθηκε.

Ο πληρεξούσιος δικηγόρος των αιτούντων, αφού έλαβε τον λόγο από την Πρόεδρο, αναφέρθηκε στις έγγραφες προτάσεις που κατέθεσε.

ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΚΑΙ ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τις διατάξεις του άρθρου 1441 ΑΚ προβλέπεται ως λόγος διαζυγίου η συναίνεση των συζύγων. Βασική προϋπόθεση για τη λύση του γάμου με το λόγο αυτό είναι η κοινή θέληση των δύο συζύγων, η οποία πρέπει να διαπιστωθεί από το αρμόδιο δικαστήριο που δικάζει κατά τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας και περιορίζεται στην εξακρίβωση των προϋποθέσεων ως τυπικών στοιχείων, χωρίς να εξετάζονται οι ουσιαστικοί λόγοι που οδήγησαν τους συζύγους σε απόφαση να λύσουν το γάμο τους. Όπως σε κάθε δίκη διαζυγίου, έτσι και εδώ, η απόφαση λύνει το γάμο έναντι όλων, όταν καταστεί αμετάκλητη (άρθρο 613 ΚΠολΔ). Από το χαρακτήρα αυτό του συναινετικού διαζυγίου ως ελεύθερης κοινής αποφάσεως των συζύγων, που παράγει όμως αποτελέσματα μόνο με τη δικαστική απόφαση απορρέει η αρχή ότι η δυνατότητα των διαδίκων συζύγων να ανακαλέσουν ελεύθερα στο Εφετείο τη δήλωσή τους, με βάση την οποία εκδόθηκε η οριστική απόφαση για τη λύση του γάμου (από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο) δεν πρέπει να περιορίζεται (δυνατότητα ανακλήσεως) παρά μόνο, ως προς μεν το ουσιαστικό στοιχείο του διαζυγίου (δήλωση των διαδίκων) από τη θεμελιώδη αρχή του ιδιωτικού δικαίου να μην προσβάλλονται συμφέροντα τρίτων που τυχόν στηρίχθηκαν στην ανακαλούμενη απόφαση, ως προς δε το δικονομικό (έκδοση δικαστικής απόφασης) να μην παραβιάζονται οι νόμιμες προθεσμίες που οδηγούν στην τελεσιδικία ή στο αμετάκλητο της αποφάσεως. Βασική προϋπόθεση για την άσκηση της ενδίκου εφέσεως είναι η ύπαρξη έννομου συμφέροντος με την έννοια ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκαν τα αιτήματα του ή γενικά οι ισχυρισμοί του που τα στηρίζουν (άρθρο 516 ΚΠολΔ). Όμως το δικαίωμα αυτό παρέχεται κατ΄ εξαίρεση και στο διάδικο που νίκησε πρωτοδίκως, εφόσον όμως υπάρχει και η συνδρομή του εννόμου συμφέροντος. Κριτήριο για τον προσδιορισμό του εννόμου συμφέροντος αποτελεί η βλάβη που τυχόν προξενεί γενικά η απόφαση στο διάδικο που νίκησε. Προκειμένου για δίκες διαζυγίου στις οποίες προέχει και το δημόσιο συμφέρον με τη μορφή της διατηρήσεως του γάμου ως κοινωνικού θεσμού, η έννοια της βλάβης θα αναζητηθεί σε ευρύτερα πλαίσια με κριτήριο ότι το συμφέρον αυτό επιτυγχάνεται με την αποφυγή της λύσεως του γάμου. Στην περίπτωση αυτή το ένδικο μέσο λειτουργεί τυπικά ως έφεση, για να ανοίξει ο δεύτερος βαθμός δικαιοδοσίας και να λειτουργήσει εν συνεχεία ουσιαστικά ως αίτηση ανακλήσεως της δηλώσεως περί λύσεως του γάμου ή παραιτήσεως από το δικαίωμα της αγωγής που δικάστηκε στο πρωτοβάθμιο Δικαστήριο (ΟλΑΠ 1989 ΝοΒ 38,484, ΑΠ 1517/2010 ΕλΔνη 2011 (52) 416/ ΕφΠατρ 357/2002 ΑΧΝΟΜ 2003, 281/ ΕΑ 2809/1991 ΑρχΝ 1992, 644). Ειδικότερα, προκειμένου για συναινετικό διαζύγιο που δικάζεται κατά την εκουσία δικαιοδοσία η δυνατότητα ασκήσεως εφέσεως στηρίζεται στις διατάξεις του άρθρου 761 ΚΠολΔ κατά την οποία στις υποθέσεις της εκουσίας δικαιοδοσίας παρέχεται δικαίωμα εφέσεως και στο διάδικο που νίκησε. Η διάταξη αυτή συμπορεύεται με τις προαναφερόμενες γενικές διατάξεις αναφορικά με το έννομο συμφέρον των συζύγων για τη διατήρηση του γάμου τους και επομένως εφαρμόζεται και στις δίκες του συναινετικού διαζυγίου (ΕφΠατρ 1302/2007 ΑχΝομ 2008, 281, ΕΑ 2391/1993 ΕλΔνη 1996 (31), 354, ΕΑ 858/1993 ΑρχΝ 1993, 673, ΕΑ 358/1993 ΕλΔνη 1991 ΕλΔνη (34) 1627, ΕΑ 8990/1984 ΕλΔνη 1985 26, 69 ΕΑ 7642/1990 ΕλΔνη 1993 (34) 1127). Το ζήτημα που ανακύπτει στην εν λόγω περίπτωση είναι ο χρόνος έναρξης της προθεσμίας για την άσκηση της εφέσεως, η οποία λόγω της ιδιορρυθμίας της δίκης που γίνεται χωρίς αντιδικία δεν θα ταυτιστεί κατ΄ αρχήν με το καθιερωμένο γεγονός επιδόσεως οριστικής αποφάσεως, αφού συνήθως οι ενδιαφερόμενοι δεν αντιμετωπίζουν άμεσο λόγο επιδόσεως της οριστικής αποφάσεως. Εφόσον δε δεν υπάρχει ειδική πρόβλεψη για την προθεσμία αυτή στις διατάξεις της εκουσίας δικαιοδοσίας θα εφαρμοστεί σύμφωνα με το άρθρο 741 ΚΠολΔ η γενική διάταξη του άρθρου 518 παρ 2 του ίδιου Κώδικα κατά την οποία της έφεσης στην περίπτωση της μη επίδοσης της απόφασης, η προθεσμία εφέσεως είναι τρία (3) χρόνια που αρχίζει από τη δημοσίευση της αποφάσεως που περατώνει τη δίκη. Η ερμηνεία αυτή είναι σύμφωνη με το πνεύμα του νόμου σχετικά με το θεσμό του συναινετικού διαζυγίου που στηρίζεται στην καθιερωμένη αρχή οι ενδιαφερόμενοι να ρυθμίζουν ελεύθερα τα θέματα που αφορούν τα του γάμου τους και των προσωπικών τους σχέσεων και δίνει τη δυνατότητα στους διαδίκους συζύγους να επανασυνδέσουν με δική κοινή θέληση μέσα στην τριετή αυτή προθεσμία, το γάμο τους με την επιφύλαξη να μην έχουν δημιουργηθεί στο μεσοδιάστημα αυτής (τριετούς προθεσμίας) δικαιώματα τρίτων (π.χ επί διγαμίας).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την εκκαλούμενη 2983/19-6-2012 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας (άρθρα 739 επομ ΚΠολΔ), κατόπιν κοινής αίτησης των αιτούντων και ήδη εκκαλούντων συζύγων λύθηκε ο γάμος τους (τελεσθείς το έτος 1997) με συναινετικό διαζύγιο σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1441 ΑΚ. Με την κρινόμενη από 21.7.2014 (αριθ καταθ 658/24.7.2014) κοινή έφεσή τους, οι εκκαλούντες, ζητούν, να εξαφανιστεί η παραπάνω απόφαση και στη συνέχεια να γίνει δεκτή η νέα δήλωσή τους με την οποία ανακαλούν την πρώτη δήλωσή τους, με βάση την οποία το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο εξέδωσε την εκκαλούμενη απόφαση. Η απόφαση αυτή δεν έχει δημοσιευθεί με παρόντες τους διαδίκους (άρθρ. 757 ΚΠολΔ) ούτε έχει γίνει κοινοποίηση σ΄ αυτούς. Επομένως η κρινόμενη έφεση έχει ασκηθεί εμπροθέσμως δηλαδή μέσα στην προβλεπόμενη από το άρθρο 518 παρ 2 ΚΠολΔ προθεσμία. Εξάλλου, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, οι εκκαλούντες έχουν έννομο συμφέρον για την άσκηση της κρινόμενης έφεσής τους.

Κατ' ακολουθίαν όλων αυτών, η κρινόμενη έφεση πρέπει να γίνει τυπικά και ουσιαστικά δεκτή, να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση, να εκδικασθεί η υπόθεση κατ΄ουσίαν από το δικαστήριο αυτό να γίνει δεκτή η νέα δήλωση των διαδίκων-εκκαλούντων, με την οποία αυτοί ανακαλούν την πρώτη δήλωσή τους και στη συνέχεια με ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 296 ΚΠολΔ που εφαρμόζεται και στην κατ΄ έφεση δίκη, η δίκη που ανοίχθηκε με

την από 15.5.2012 (αριθ κατά 4087/15-5-2012) κοινή αίτηση αυτών (διαδίκων), να θεωρηθεί καταργημένη. Τέλος το παράβολο που κατατέθηκε από τους εκκαλούντες για το παραδεκτό της έφεσης κατ΄ άρθρο 495 παρ 4 ΚΠολΔ πρέπει να επιστραφεί στους καταθέσαντες -εκκαλούντες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Δικάζει με την παρουσία των εκκαλούντων.

Δέχεται τυπικά και ουσιαστικά την έφεση.

Διατάσσει την επιστροφή των 075056/2014 και 75057/2014 παραβόλων ΤΑΧΔΙΚ ποσού 60 ευρώ το καθένα και των 1638999/2014, 1639000/2014 παραβόλων Ελληνικού Δημοσίου ποσού 40 ευρώ το καθένα στους εκκαλούντες.

Εξαφανίζει την 2983/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, διαδικασία εκουσίας δικαιοδοσίας.

Κρατεί την υπόθεση προς κατ΄ ουσίαν έρευνα.

Δέχεται τη δήλωση των διαδίκων περί ανακλήσεως της δήλωσες περί λύσεως του γάμου τους

Θεωρεί καταργημένη τη δίκη που ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς με την από 15.5.2012 (αριθ καταθ 4087/15.5.2012) αίτηση.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στον Πειραιά σε έκτακτη, δημόσια στο ακροατήριό του συνεδρίαση, στις 19 Μαρτίου 2015, χωρίς την παρουσία των εκκαλούντων και του πληρεξουσίου τους δικηγόρου.

Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ