Γεώργιος Χ. Ρήγας - Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω








ΑΡΕΙΟΣ ΠΑΓΟΣ 174/2015

Περίληψη

Ανάθεση γονικής μέριμνας ή επιμέλειας ανηλίκου τέκνου - Κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τη διαπίστωση του συμφέροντος του τέκνου κατά την ανάθεση της άσκησης της γονικής μέριμνας σε έναν από τους εν διαστάσει ευρισκόμενους γονείς - Συμφέρον του τέκνου - Υποχρέωση διατροφής τέκνου - Αναίρεση για παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου - Αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσης -. Απόφαση για την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή επιμέλειας ανηλίκου τέκνου σε έναν από τους εν διαστάσει ευρισκομένους γονείς του. Το δικαστήριο πρέπει να έχει ως αποκλειστικό οδηγό της δικαιοδοτικής του κρίσης το γενικό συμφέρον και μόνον του ανηλίκου τέκνου, σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό και ηθικό, χωρίς να επιδρά αυτοτελώς στη λήψη της απόφασής του κανένας από τους διαφορετικούς παράγοντες που συνοδεύουν το πρόσωπο κάθε γονέα, όπως είναι το φύλο, η φυλή, η γλώσσα, η θρησκεία, η κοινωνική προέλευση, η περιουσιακή κατάσταση κ.λπ. Προς διαπίστωση του συμφέροντος του τέκνου λαμβάνονται υπόψη και αξιολογούνται όλα τα επωφελή για το ανήλικο στοιχεία και περιστάσεις, χωρίς η εκφρασθείσα γνώμη του τέκνου να αποτελεί, χωρίς άλλο, αποφασιστικό παράγοντα με ιδιαίτερη βαρύτητα. Κρίσιμα προς τούτο στοιχεία είναι, μεταξύ των άλλων, η καταλληλότητα του ή των γονέων για την ανάληψη του έργου της διαπαιδαγώγησης και της περίθαλψης του ανηλίκου τέκνου, και οι έως τότε δεσμοί του τέκνου με του γονείς και αδελφούς του. Για το σκοπό τούτο λαμβάνεται υπόψη η προσωπικότητα και η παιδαγωγική καταλληλότητα του κάθε γονέα και συνεκτιμώνται οι συνθήκες κατοικίας και η οικονομική κατάσταση τούτων. Η υπαιτιότητα των γονέων ως προς το διαζύγιο ή τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, δεν ασκεί επιρροή, εκτός εάν η συμπεριφορά του υπαιτίου έχει επιδράσει και στην άσκηση της γονικής μέριμνας, ώστε να ανακύπτει αντίθεση στο συμφέρον του τέκνου, λόγω της έκτασης και της βαρύτητας της συμπεριφοράς του αυτής, δηλωτικής της δομής του χαρακτήρα του και της εν γένει προσωπικότητάς του, έτσι ώστε και έναντι του τέκνου να αναμένεται από αυτόν η τήρηση της ίδιας συμπεριφοράς. Οι γονείς έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του και περιλαμβάνει τα αναγκαία για τη συντήρηση και εν γένει εκπαίδευσή του έξοδα. Ανάθεση της επιμέλειας του τέκνου στον πατέρα του. Ανεπαρκείς αιτιολογίες σχετικά με το ζήτημα της υπεροχής του τόπου κατοικίας του έναντι αυτού της μητέρας ως προς την καλύτερη ανάπτυξη του τέκνου, αλλά και σχετικά με τη δημιουργηθείσα κατάσταση στην προσωπική ζωή της μητέρας, που σε καμιά περίπτωση δεν την καθιστά μειωμένης ικανότητας προς άσκηση της επιμέλειας. Βάσιμος αναιρετικός λόγος από τους αριθ. 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση των οικείων διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου ως προς το πραγματικό συμφέρον του ανηλίκου.



Αριθμός 174/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χρυσικό, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη και Δημήτριο Γεώργα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 2 Φεβρουαρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Α. του Β., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Καλιρρόη Παυλέα και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν. Κ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χ. Γιαταγάνα και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/1/2011 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας και συνεκδικάστηκε με την από 4/1/2012 ανταγωγή της ήδη αναιρεσείουσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 243/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 89/2014 του Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 22/8/2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Γεώργας ανέγνωσε την από 22/1/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη όλων των λόγων αναιρέσεως κατά της 89/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας. Η πληρεξούσια της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 22-8-2014 αίτηση αναιρέσεως, στρέφεται κατά της αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσης με αριθμό 89/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας. Η αναίρεση ασκήθηκε νομίμως και εμπροθέσμως (αρθ. 566, 564 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθούν περαιτέρω οι λόγοι αναίρεσης. Κατά το άρθρο 1511 ΑΚ σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1512-1514 ΑΚ προκύπτει ότι, όταν το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή επιμέλειας ανηλίκου τέκνου σε έναν από τους εν διαστάσει ευρισκομένους γονείς του, πρέπει να έχει ως αποκλειστικό οδηγό της δικαιοδοτικής του κρίσης το γενικό συμφέρον και μόνον του ανηλίκου τέκνου, σωματικό, υλικό, πνευματικό, ψυχικό και ηθικό, χωρίς να επιδρά αυτοτελώς στη λήψη της απόφασής του κανένας από τους διαφορετικούς παράγοντες που συνοδεύουν το πρόσωπο κάθε γονέα, όπως είναι το φύλο, η φυλή, η γλώσσα, η θρησκεία, η κοινωνική προέλευση, η περιουσιακή κατάσταση κλπ. Για τη λήψη της απόφασης το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και τους με ανεπηρέαστη επιλογή αναπτυχθέντες μέχρι τότε δεσμούς του διαθέτοντος ικανότητα διακρίσεως τέκνου με τους γονείς του (και τους τυχόν αδελφούς του), τις τυχόν συμφωνίες των γονέων σχετικά με την επιμέλεια και την περιουσία του, καθώς και τη γνώμη του, εφόσον αυτό, κατά την ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου, εν όψει της ηλικίας του και της πνευματικής του ανάπτυξης, είναι ικανό να αντιληφθεί το πραγματικό του συμφέρον. Οι ικανότητες των γονέων, το περιβάλλον, το επάγγελμα, η πνευματική τους ανάπτυξη και η δράση τους στο κοινωνικό σύνολο, η ικανότητα προσαρμογής τους στις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας μέσα στα πλαίσια της λογικής και ορθολογικής αντιμετώπισης των θεμάτων των νέων, η σταθερότητα των συνθηκών ανάπτυξης του τέκνου χωρίς εναλλαγές στις συνθήκες διαβίωσης, περιλαμβάνονται στα κριτήρια προσδιορισμού του συμφέροντος του τέκνου. Αυτό δε ισχύει ανεξάρτητα από την υπαιτιότητα των γονέων ως προς το διαζύγιο ή τη διακοπή της έγγαμης συμβίωσης, εκτός εάν η συμπεριφορά του υπαιτίου έχει επιδράσει και στην άσκηση της γονικής μέριμνας-επιμέλειας, ώστε να ανακύπτει αντίθεση στο συμφέρον του τέκνου, λόγω της έκτασης και της βαρύτητας της συμπεριφοράς του αυτής, δηλωτικής της δομής του χαρακτήρα του και της εν γένει προσωπικότητάς του, έτσι ώστε και έναντι του τέκνου να αναμένεται από αυτόν η τήρηση της ίδιας συμπεριφοράς. Η μικρή ηλικία του τέκνου και το φύλο του δεν αποτελούν κυρίαρχο, κατά νόμο, στοιχείο για τον προσδιορισμό του συμφέροντος του τέκνου προς ανάθεση της γονικής μεριμνάς του σε έναν από τους γονείς του μετά τη νηπιακή ηλικία του, οπότε παύει η σαφής βιοκοινωνική υπεροχή της μητέρας από άποψη καταλληλότητας για τη γονική μέριμνα του τέκνου. Το συμφέρον του τέκνου λαμβάνεται υπό ευρεία έννοια και προς διαπίστωσή του λαμβάνονται υπόψη και αξιολογούνται όλα τα επωφελή για το ανήλικο στοιχεία και περιστάσεις, χωρίς η εκφρασθείσα γνώμη του τέκνου να αποτελεί, χωρίς άλλο, αποφασιστικό παράγοντα με ιδιαίτερη βαρύτητα, διότι πολλές φορές η θέληση του ανηλίκου είναι αποτέλεσμα επηρεασμού και πρόσκαιρη και δεν σημαίνει ότι εξυπηρετεί πράγματι το συμφέρον του. Το συμφέρον του τέκνου αποτελεί αόριστη νομική έννοια με αξιολογικό περιεχόμενο, το οποίο εξειδικεύεται από το δικαστήριο της ουσίας. Για την εξειδίκευση της έννοιας αυτής, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, εκτιμώνται από το δικαστήριο τα περιστατικό που αποδείχθηκαν, με βάση αξιολογικά κριτήρια, τα οποία αντλεί το δικαστήριο από τους κανόνες της λογικής και κοινής πείρας λαμβάνοντας υπόψη, σχετικά με το πρόσωπο του ανηλίκου και τα πορίσματα της ψυχολογίας, πρέπει δε να αιτιολογείται ειδικώς και εμπεριστατωμένως (Α.Π. 1027/2010). Στη δικαστική ως άνω κρίση, σχετικά με το συμφέρον του παιδιού, καταλείπετε ευρύ πεδίο ώστε, αφού ληφθούν υπόψη, όλες οι σχέσεις και οι περιστάσεις, να καταλήξει σε ρύθμιση τέτοια, που να εξυπηρετείται καλύτερα το συμφέρον του ανηλίκου τέκνου. Κρίσιμα προς τούτο στοιχεία είναι, μεταξύ των άλλων, η καταλληλότητα του ή των γονέων για την ανάληψη του έργου της διαπαιδαγώγησης και της περίθαλψης του ανηλίκου τέκνου, και οι έως τότε δεσμοί του τέκνου με του γονείς και αδελφούς του. Για το σκοπό τούτο λαμβάνεται υπόψη η προσωπικότητα και η παιδαγωγική καταλληλότητα του κάθε γονέα και συνεκτιμώνται οι συνθήκες κατοικίας και η οικονομική κατάσταση τούτων (Α.Π. 121/2011). Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 1485, 1486, 1489 και 1493 ΑΚ προκύπτει ότι οι γονείς, είτε υπάρχει μεταξύ τους γάμος και συμβιώνουν, είτε έχει διακοπή η συμβίωση, είτε έχει εκδοθεί διαζύγιο έχουν κοινή και ανάλογη με τις δυνάμεις τους υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους, ακόμη και εάν αυτό έχει περιουσία, της οποίας, όμως, τα εισοδήματα ή το προϊόν της εργασίας του ή άλλα τυχόν εισοδήματά του δεν αρκούν για τη διατροφή του. Το μέτρο της διατροφής προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες ζωής του και περιλαμβάνει τα αναγκαία για τη συντήρηση και εν γένει εκπαίδευσή του έξοδα. Ως συνθήκες ζωής νοούνται οι συγκεκριμένοι όροι διαβίωσης, που ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, τον τόπο κατοικίας, την ανάγκη εκπαίδευσης και την κατάσταση υγείας του δικαιούχου, σε συνδυασμό με την περιουσιακή κατάσταση του υπόχρεου (Α.Π. 1384/2008, Α.Π. 416/2007). Για να καθοριστεί το ποσό της δικαιούμενης διατροφής αξιολογούνται κατ' αρχήν τα εισοδήματα των γονέων από οποιαδήποτε πηγή και στη συνέχεια προσδιορίζονται οι ανάγκες του τέκνου, καθοριστικό δε, στοιχείο είναι οι συνθήκες της ζωής του, δηλαδή οι όροι διαβίωσής του, χωρίς, όμως, να ικανοποιούνται οι παράλογες αξιώσεις (Α.Π. 377/1993). Περαιτέρω κατά το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, Ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα τα οποία ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης έλλειψη νόμιμης βάσεως σημαίνει την αδυναμία αναιρετικού ελέγχου της δικανικής κρίσεως ως προς την εφαρμογή διατάξεως ουσιαστικού νόμου, ιδίως λόγω ελλείψεως ή ανεπάρκειας ή αντιφατικότητας των αιτιολογιών για ζήτημα, το οποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Α.Π. 1231/2004). Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση των ανελέγκτως δεκτών γενομένων υπό τα Δικαστήρια της ουσίας, τούτο δέχθηκε τα κάτωθι κατά λέξη: "Οι διάδικοι τέλεσαν νόμιμο θρησκευτικό γάμο στη Λαμία στις 29-6-2003 και εγκαταστάθηκαν στον ισόγειο όροφο, ιδιόκτητης κατοικίας του ενάγοντος που βρίσκεται σε διώροφη, με ημιυπόγειο χώρο οικογενειακή οικοδομή (στο πρώτο όροφο διέμεναν οι γονείς του ενάγοντος), όπου παρέμειναν καθ' όλη τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης τους. Από το γάμο τους αυτό γεννήθηκε στις 5-6-2004 ένα άρρεν τέκνο, που έλαβε το όνομα Χ.. Ο ενάγων είναι απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής, ηλικίας ήδη 50 ετών και εργάζεται, ως καθηγητής Θεολογίας ήδη στην Πελασγία Ν. Φθιώτιδας. Η εναγομένη είναι απόφοιτος του τμήματος επιστήμης φυσικής αγωγής και αθλητισμού του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ηλικίας ήδη 41 ετών, κατά το χρόνο όμως της τέλεσης του γάμου δεν είχε σταθερή εργασία. Εντός του έτους 2004 και μετά την γέννηση του γιού τους η εναγομένη και χωρίς να ενημερώσει περί τούτου το σύζυγό της, γράφτηκε σε Ι.Ε.Κ. που εδρεύει στη Λάρισα προκειμένου να παρακολουθήσει για 18 μήνες πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης πληρωμάτων ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ. Για την εγγραφή αυτή και παρακολούθηση των σχετικών μαθημάτων, που λάμβαναν χώρα στη Λάρισα, ο ενάγων, μόλις ενημερώθηκε περί τούτου, είχε πολλές αντιρρήσεις, λόγω της απουσίας της εναγομένης κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα από τη συζυγική της οικία. Ειδικότερα τα μαθήματα διαρκούσαν από Δευτέρα έως Παρασκευή από τις 14:00 μ.μ. έως 21:00 μ.μ. και η εναγομένη κάθε Δευτέρα πρωί μετέβαινε από την Λαμία στα Φάρσαλα, τόπο κατοικίας των γονέων αυτής, όπου άφηνε τον γιό της στους γονείς της, στην συνέχεια πήγαινε στην Λάρισα για την παρακολούθηση των μαθημάτων και ακολούθως επέστρεφε στα Φάρσαλα, το δε Σαββατοκύριακο γύριζε στην Λαμία, για να ασχοληθεί με τα του συζυγικού οίκου. Η εναγομένη όταν τέλειωσε το ανωτέρω πρόγραμμα, κατέστη πτυχιούχος στις 22-2-2007 και στη συνέχεια, επανήλθε στην Λαμία, όπου συνέχισε να διαμένει με τον ενάγοντα και το ανήλικο τέκνο τους. Στις 14 Οκτωβρίου του έτους 2009, η εναγομένη, κατόπιν επιτυχούς συμμετοχής της σε σχετικό διαγωνισμό μέσω του ΑΣΕΠ, διορίστηκε ως συνοδός ασθενοφόρου στο ΕΚΑΒ Μυτιλήνης στον τομέα της Λήμνου, τον οποίο και αποδέχθηκε και ανέλαβε τα καθήκοντά της στις 12-2-2010. Η εναγομένη πριν αναχωρήσει για να εγκατασταθεί στην Λήμνο, ήταν χαρούμενη, λόγω του γεγονότος ότι βρήκε νέα εργασία. Σε ερωτήσεις δε των φίλων και γνωστών της, που διέμεναν στη Λαμία, τι θα γίνει με το ανήλικο τέκνο της, αυτή απαντούσε ότι το παιδί θα μείνει στην Λαμία με τον πατέρα του, στον οποίο έχει εμπιστοσύνη. Περαιτέρω ο ενάγων, εκτιμώντας προφανώς τα οικονομικά οφέλη που θα υπήρχαν για την οικογένεια του, από τον διορισμό της συζύγου του, στην ως άνω θέση εργασία της, με την προοπτική όμως της μελλοντικής μετάθεσής ή απόσπασης αυτής σε μία πόλη πιο κοντά στη Λαμία, όπου μέχρι τότε ήταν το κύριο κέντρο της οικογενειακής τους δραστηριότητας, παρά τις αρχικές αντιρρήσεις του, συνόδευσε τη σύζυγό του στην Λήμνο και την βοήθησε να βρεί κατοικία και να εγκατασταθεί εκεί. Το επόμενο χρονικό διάστημα η εναγομένη φρόντιζε συγκεντρώνοντας τις ημέρες ανάπαυσής της (ρεπό), ώστε να μεταβαίνει στη Λαμία, για μια περίπου εβδομάδα κάθε μήνα και να βλέπει την οικογένεια της, ενώ την περίοδο του Πάσχα του έτους 2010 (από 27-3-2010 έως 11-4-2010) όλη η οικογένεια διέμενε μαζί για δεκαεπτά (17) ημέρες στην Λήμνο και με την προοπτική πάντα της μετάθεσης ή απόσπασης της εναγομένης σε κοντινότερο προς την Λαμία, μέρος. Τότε η εναγομένη έκανε μία νύξη στον ενάγοντα να ζητήσει απόσπαση για κάποιο σχολείο της Λήμνου, προκειμένου να εγκατασταθούν στο νησί οικογενειακώς, πράγμα που ο τελευταίος αρνήθηκε. Τότε η εναγομένη του δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να επιστρέψει στην Λαμία. Στη συνέχεια ο εναγών επέστρεψε στη Λαμία και περί τα μέσα Μαΐου του έτους 2010 εντόπισε στην οικία του, έγγραφες αποδείξεις καταβολής ενοικίου 150 ευρώ το μήνα, που αφορούσαν σε ένα διαμέρισμα στην οδό Κοραή 31, στη Λαμία, για το χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο του έτους 2008 έως και τον Ιανουάριο του έτους 2010 και είχαν εκδοθεί από την εκμισθώτρια τούτου Μ. Μ. , στο όνομα της εναγομένης, η οποία είχε μισθώσει το διαμέρισμα. Ο ενάγων θεώρησε ότι το διαμέρισμα αυτό το χρησιμοποιούσε η εναγομένη για να δέχεται κάποιο πρόσωπο με το οποίο αυτή είχε συνάψει εξωσυζυγική σχέση και αποφάσισε να λύσει το γάμο του με την τελευταία. Σημειωτέον ότι η εναγομένη σχετικά με το ζήτημα αυτό, ουδέν αναφέρει στις προτάσεις της ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, ούτε ενώπιον του δικαστηρίου τούτου και έτσι ουδόλως αντικρούει τον παραπάνω ισχυρισμό του ενάγοντος σχετικά με την χρήση του μισθωθέντος από αυτήν διαμερίσματος. Ο ενάγων κατόπιν τούτου στις 29-5-2010 μεταβαίνει στη Λήμνο και ανακοινώνει την απόφασή του στην εναγομένη για τη λύση, του μεταξύ τους, γάμου. Έκτοτε επέρχεται η διάσπαση της έγγαμης σχέσης των διαδίκων. Στις αρχές Ιουνίου του έτους 2010 η εναγομένη έρχεται στην Λαμία για τον εορτασμό των γενεθλίων του γιού της και αναφέρει στην Α. Π. , οικογενειακή φίλη της, ότι "χωρίζουν με το Ν.". Σε ερώτηση της τελευταίας με το παιδί τι γίνεται, αυτή απαντάει ότι το παιδί θα μείνει στην Λαμία, γιατί "εδώ είναι το σπίτι του", ενώ της αναφέρει ότι στη Λήμνο δεν έχει κανέναν να κρατήσει τον Χ. τις ώρες που αυτή θα ήταν στην δουλειά της, που είναι σε βάρδιες, οπότε θα ήταν αδύνατο να βρεί κάποια γυναίκα που να μπορούσε να συνδυάσει το πρόγραμμά της, ενώ και σε σχετική ερώτηση αν η γιαγιά (μητέρα της), θα μπορούσε να πάει να μείνει μαζί της, ήταν κατηγορηματική ότι η μητέρα της θα μπορούσε να πάει για μερικές εβδομάδες στη Λήμνο, αλλά όχι για όλη την διάρκεια του σχολικού έτους (βλ. υπ'αριθμ. 127/2010 ένορκη βεβαίωση, ενώπιον του Ειρηνοδίκη Λαμίας, της ως άνω Α. Π. ). Περαιτέρω εκείνη την εποχή ήταν η εποχή των εγγραφών στα δημοτικά σχολεία και η εναγομένη στις 16 Ιουνίου 2010 συμφωνεί να εγγραφεί ο ανήλικος Χ. , στο 2° Δημοτικό Σχολείο της Λαμίας, προκειμένου να φοιτήσει, κατά την σχολική περίοδο 2010-2011, ως μαθητής της Α'τάξης του δημοτικού (βλ. την υπ'αριθμ. πρωτ. 112/13-9-2010 βεβαίωση εγγραφής του Διευθυντή του 2ου Δημοτικού Σχολείου Λαμίας, Θ. Π. , σύμφωνα με την οποία ο ανήλικος μαθητής Χ. Κ. εγγράφτηκε στην Α' τάξη δημοτικού, συνοδευόμενος και από τους δύο γονείς του). Η πιο πάνω ενέργεια της εναγομένης, αποδεικνύει και την κατ'αρχήν σύμφωνη γνώμη αυτής, να παραμείνει το ανήλικο τέκνο της, μαζί με τον πατέρα του. Και τούτο γιατί αν δεν συμφωνούσε, να παραμείνει το ανήλικο στην Λαμία, μαζί με τον πατέρα του, ή ίδια (εναγομένη) θα είχε φροντίσει, έχοντας στην διάθεσή της, αρκετό χρονικό διάστημα, αφού είχε ήδη εγκατασταθεί στη Λήμνο από τον Φεβρουάριο του έτους 2010, να πείσει τον ενάγοντα να εγγραφεί το ανήλικο σε κάποιο δημοτικό σχολείο της Λήμνου και δεν θα συμφωνούσε να εγγραφεί στο 2° δημοτικό σχολείο της Λαμίας. Περαιτέρω τους θερινούς μήνες του έτους 2010 ο ανήλικος Χ., μετέβη στην Λήμνο, από όπου θα επέστρεφε στη Λαμία στις 10-9-2010, κατά τη δήλωση της εναγομένης μητέρας του, η οποία μέχρι τότε δεν είχε εξωτερικεύσει πρόθεση περί ασκήσεως από μέρους της αποκλειστικά της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου. Τις πρωινές ώρες της 10-9-2010 ο ενάγων τηλεφώνησε στην εναγομένη για να πληροφορηθεί σχετικά με την ώρα αναχωρήσεως από την Λήμνο και αυτή του απάντησε ότι η αναχώρηση θα γίνονταν στις 16.00 μ.μ. Η παραπάνω όμως απάντηση της εναγομένης δεν ήταν αληθής, αφού η εναγομένη ούτε είχε προγραμματίσει αναχώρηση από την Λήμνο, ούτε σκόπευε να επιστρέψει το ανήλικο τέκνο στη Λαμία, αλλά, από λόγους που αφορούν την ίδια, έχοντας αλλάξει γνώμη σχετικά με ποιόν εκ των δύο γονέων του, θα έπρεπε να διαμένει ο ανήλικος Χ. , ήθελε πλέον αυτός να παραμείνει στη Λήμνο, μαζί της. Μάλιστα, η ίδια είχε ασκήσει ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, την υπ'αριθμ. 2691/1295/10-9-2010 αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, αντίγραφο της οποίας επιδόθηκε στον ενάγοντα το μεσημέρι της ίδιας ημέρας και με την οποία (αίτηση) ζητούσε να της ανατεθεί προσωρινά η επιμέλεια του ανηλίκου. Στη συνέχεια ο ενάγων διαπίστωσε ότι, χωρίς αυτός να ξέρει τίποτα και κατόπιν ενεργειών της εναγομένης, προς τον διευθυντή του 2ου δημοτικού σχολείου της Λαμίας, είχε λάβει χώρα μετεγγραφή του ανήλικου τέκνου τους, στο 1° Δημοτικό Σχολείο της Μύρινας Λήμνου. Μετά από αίτηση του ενάγοντος εκδόθηκε προσωρινή διαταγή του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, που διέταξε την εναγομένη να αποδώσει το ανήλικο στον ενάγοντα-πατέρα του, καθώς και την προσωρινή επανεγγραφή του, σε σχολείο της Λαμίας. Η προσωρινή διαταγή ίσχυε έως τις 7-10-2010, ημερομηνία κατά την οποία, είχε ορισθεί να συζητηθεί η ως άνω υπ' αριθμ. 2691/1295/2010 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων της εναγομένης, μαζί με την 2874/1388/30-9-201 αίτηση πρόσθετων λόγων αυτής, καθώς και με την αντίθετη υπ'αριθμ. 2712/1304/13-9-2010 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, που άσκησε επίσης ο ενάγων, ζητώντας ο καθένας εξ αυτών, με την αντίστοιχη αίτησή του, να ανατεθεί σ' αυτόν η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου του. Ο ενάγων κατόπιν τούτου μετέβη στις 14-9-2010 στη Λήμνο, συνοδευόμενος από τον αδελφό του, Σ. Κ. , όπου, αφού έλαβε χώρα η απαραίτητη επίδοση δικογράφου με Δικαστικό Επιμελητή, η εναγομένη εκούσια του παρέδωσε το ανήλικο τέκνο τους. Στη συνέχεια ο ανήλικος Χ. εγγράφτηκε στο 2° δημοτικό σχολείο της Λαμίας και άρχισε να φοιτά σ' αυτό, ως μαθητής της Α' τάξης. Η εναγομένη στις 20-9-2010 μετέβη στο Τμήμα Ασφαλείας της αστυνομικής διεύθυνσης Φθιώτιδας και παρέδωσε στους αστυνομικούς ποσότητα ακατέργαστης κάνναβης, εντός νάιλον συσκευασίας, βάρους 0,6 γραμμαρίων. Η εναγομένη ισχυρίστηκε ότι την ποσότητα αυτή της ναρκωτικής ουσίας, την είχε ξεχάσει ο ενάγων σύζυγός της, στο σπίτι της στη Λήμνο προ πεντάμηνου περίπου που την είχε επισκεφθεί εκεί. Μάλιστα η εναγομένη κατήγγειλε τον ενάγοντα ότι κατέχει στο σπίτι του, ποσότητες ινδικής κάνναβης για προσωπική του χρήση. Το τμήμα ασφαλείας Λαμίας, διενήργησε έρευνα στο σπίτι του ενάγοντος στη Λαμία, χωρίς όμως να ανευρεθούν σ'αυτό ναρκωτικές ουσίες. Επίσης ο ενάγων υποβλήθηκε εκουσίως στο νευρολογικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας, σε εξέταση, χωρίς να διαπιστωθούν ενδείξεις νευρολογικής νόσου, ούτε ενδείξεις χρήσης-κατάχρησης τοξικών ουσιών. Στη συνέχεια ο ενάγων κατέθεσε στην Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Λαμίας, την από 31-5-2011 έγκλησή του, σε βάρος της εναγομένης, ζητώντας την ποινική δίωξη αυτής για συκοφαντική δυσφήμηση αυτού, σχετικά με ως άνω από την εναγομένη καταγγελθέντα σε βάρος του. Στις 7 Οκτωβρίου του έτους 2010 συζητήθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας οι αντίθετες αιτήσεις των διαδίκων, σχετικά με την ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου αυτών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εναγομένη με την υπ'αριθμ. 2874/1388/ 2010 αίτηση πρόσθετων λόγων και σχετικά με το μισθωθέν διαμέρισμα της οδού Κοραή, ισχυρίστηκε ότι η μίσθωση αυτή έλαβε χώρα με τη σύμφωνη γνώμη του ενάγοντος προκειμένου να πάψουν να είναι όμηροι στο σπίτι των γονέων του ενάγοντος, ισχυρισμός ο οποίος απορρίφθηκε με την κατωτέρω υπ'αριθμ. 67/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας. Πράγματι στις 21-1-2011 εκδόθηκε από τον Πρόεδρο Πρωτοδικών Λαμίας, η υπ'αριθμ. 67/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, δυνάμει της οποίας απορρίφθηκαν η 2691/1295/2010 αίτηση, μετά των υπ'αριθμ. 2874/1388/2010 πρόσθετων λόγων αυτής, της τότε αιτούσας και νύν εναγομένης και έγινε δεκτή η υπ'αριθμ. 2712/1304/2010 αίτηση του ενάγοντος και ανατέθηκε προσωρινά η επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων, στον πατέρα του-ενάγοντα. Με βάση την απόφαση αυτή ο ανήλικος συνέχισε να φοιτά και μετά τις 21-1-2011 στην Α' τάξη του ως άνω δημοτικού σχολείου της Λαμίας. Εξάλλου μετά την απόφαση αυτή των ασφαλιστικών μέτρων, με την οποία ρυθμίστηκε προσωρινά το ζήτημα της επιμέλειας, ο ανήλικος συνέχισε να διαμένει με τον ενάγοντα πατέρα του στο ισόγειο διαμέρισμα επί της οδού Τσιριμώκου αριθμ. 28 στη Λαμία, που αποτελούσε την οικογενειακή στέγη των διαδίκων, ο οποίος βοηθούνταν στην περιποίηση αυτού, σε καθημερινή βάση από την 70χρονη μητέρα του Χ. Κ. , η οποία διαμένει στον επάνω όροφο της ίδιας ως άνω οικοδομής. Η τελευταία είχε αναλάβει την καθημερινή φροντίδα και του συζύγου της ιερέα Χ. Κ. , που έπασχε από καρκίνο του νεφρού. Ήδη όμως ο σύζυγος αυτής έχει αποβιώσει. Ο ανήλικος συνέχισε να φοιτά απερίσπαστος στο ως άνω δημοτικό σχολείο την περίοδο 2011-2012, καθώς και κατά την διάρκεια της σχολικής περιόδου 2012-2013, με αποτέλεσμα να αναπτύξει φιλίες με αρκετά παιδιά που φοιτούσαν στην ίδια με αυτόν τάξη. Εν τω μεταξύ η εναγομένη κατέφυγε δύο φορές δικαστικά με τις από 4-5-2011 και από 9-3-2012 αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, προκειμένου να της ανατεθεί η προσωρινή επιμέλεια του γιού της, πλην όμως αυτές απορρίφθηκαν για λόγους προσωρινού δεδικασμένου που κρίθηκε ότι απορρέει από την υπ'αριθμ. 67/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας (διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων), δεδομένου ότι δεν έγινε επίκληση νέων περιστατικών ή μεταβολής των συνθηκών, ενώ με την υπ'αριθμ. 593/19-6-2012 είχε ρυθμιστεί ο τρόπος επικοινωνίας της εναγομένης με το ανήλικο τέκνο. Στις 8 Φεβρουαρίου 2013 και ενώ το ανήλικο φοιτούσε ήδη στην Γ' τάξη του Δημοτικού σχολείου, συζητήθηκαν ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας η ως άνω από 25-1-2011 αγωγή του ενάγοντος περί αναθέσεως της επιμέλειας του ανηλίκου σ'αυτόν και η με τις προτάσεις ασκηθείσα ανταγωγή της εναγομένης-αντενάγουσας, περί αναθέσεως της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου σ'αυτή. Επί των ως άνω, αγωγής και ανταγωγής εκδόθηκε η εκκαλουμένη υπ' αριθμ 243/23-8-2013 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή καθόσον αφορά το κεφάλαιο αυτής για την επιμέλεια και έγινε δεκτή η ανταγωγή και ανατέθηκε η επιμέλεια του ανηλίκου τέκνου των διαδίκων στην εναγομένη-αντενάγουσα μητέρα του. Κατά το χρόνο της δημοσιεύσεως της εν λόγω απόφασης (23-8-2013), το ανήλικο βρίσκονταν ήδη στη Λήμνο διαμένοντας με την μητέρα του, στο πλαίσιο της καλοκαιρινής επικοινωνίας του με αυτή. Μετά ταύτα η εναγομένη δεν επέστρεψε το ανήλικο στο σύζυγό της, αλλά προέβη στην εγγραφή αυτού στο Δημοτικό σχολείο Νέας Κούταλης Λήμνου, όπου άρχισε να φοιτά για το σχολικό έτος 2013 - 2014 στην Δ' τάξη του Δημοτικού, την οποία και ήδη έχει τελειώσει.

Εξάλλου θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εναγομένη μετά την διάσπαση της έγγαμης συμβίωσης της με τον ενάγοντα, σύναψε, περί τα μέσα Ιουνίου του έτους 2010, ερωτικό δεσμό με τον Κ. Κ., αξιωματικό εν αποστρατεία του Ελληνικού Στρατού, ο οποίος τότε ήταν έγγαμος με την Α. Α. , με την οποία έχει αποκτήσει δύο παιδιά, ένα εκ των οποίων διαμένει με την μητέρα του στο Κιλκίς και το άλλο, που το λένε Δ. και είναι ηλικίας 15 ετών, διαμένει με τον πατέρα του. Τον ερωτικό αυτό δεσμό η εναγομένη τον σύναψε, ενώ ο ως άνω Κ. Κ. , διέμενε στη Λήμνο, μαζί με την σύζυγό του Α. Α. και τα δύο τέκνα αυτών, (βλ. την με αριθμό 10.063/2014 ένορκη βεβαίωση της ως άνω Α. Α. , που λήφθηκε μετά την έκδοση της πρωτόδικης απόφασης με επιμέλεια του εκκαλούντος, ενώπιον της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης, Ιφιγέν...). Μετά ταύτα ο Κ. Κ. και η Α. Α. κατέθεσαν την από 30 Αυγούστου 2010, αίτηση για λύση του γάμου τους με συναινετικό διαζύγιο, η πρώτη συζήτηση της οποίας έλαβε χώρα ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (μεταβατική έδρα Λήμνου), στις 22 Νοεμβρίου 2010 και η δεύτερη συζήτηση αυτής, αναβλήθηκε για τις 20 Ιουνίου 2011. Ήδη αυτή τη στιγμή η εναγομένη διαμένει στο χωριό Παλαιό Πεδινό της Λήμνου, μαζί με το ανήλικο τέκνο της, Χ., τον Κ. Κ. και τον γιό του τελευταίου Δ. έχοντας εκμισθώσει για τις ανάγκες της συνοίκησης αυτών, οικία 120 τ.μ. στο Παλαιό Πεδινό. Το Παλαιό Πεδινό είναι ένα χωριό δέκα τεσσάρων (14) κατοίκων, αποτελεί όμως ενιαίο οικισμό με το γειτονικό και σε απόσταση ενός (1) χιλιομέτρου περίπου ευρισκόμενο Νέο Πεδινό, με συνολικό πληθυσμό και των δύο οικισμών διακοσίων εξήντα οκτώ (268) κατοίκων περίπου και απέχει από την Νέα Κούταλη δύο (2) χιλιόμετρα. Η Δ' τάξη του δημοτικού σχολείου της Νέας Κούταλης, όπου φοίτησε ο ανήλικος κατά την τρέχουσα σχολική περίοδο αποτελούνταν από οκτώ (8) παιδιά. Περαιτέρω και όσον αφορά τον αναγκαίο χρόνο που απαιτείται για την φροντίδα, τη διαπαιδαγώγηση και την ψυχαγωγία του ανηλίκου, οπωσδήποτε υπάρχει πρόβλημα από πλευράς της εναγομένης, λόγω των υπηρεσιακών υποχρεώσεών της. Ο ισχυρισμός αυτής ότι θα μπορεί να βοηθηθεί στα πιο πάνω καθήκοντα της από την μητέρα της, δεν ευσταθεί, αφού η μητέρα της διαμένει στα Φάρσαλα, με το σύζυγο της και ουδόλως αποδείχθηκε ότι αυτή μπορεί να φεύγει από τα Φάρσαλα και να διαμένει για μακρύ χρονικό διάστημα στην Λήμνο, προκειμένου να βοηθάει την κόρη της στην ανατροφή του ανήλικου τέκνου της. Αντίθετα αποδείχθηκε ότι ο ενάγων και λόγω του επαγγέλματος του έχει περισσότερο ελεύθερο χρόνο, προκειμένου να ασχοληθεί με το τέκνο του, συνεπικουρούμενος στα καθήκοντά του αυτά από την μητέρα του, που διαμένει στην ίδια διώροφη μονοκατοικία. Μάλιστα η τελευταία μετά το θάνατο του συζύγου της, μπορεί πλέον απερίσπαστα να ασχοληθεί με την φροντίδα του εγγονού της, Χ. . Τέλος θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο ανήλικος υποβλήθηκε με επιμέλεια του πατέρα του, σε έξη (6) συνεδρίες από την Θωμαή Κουμπούρα, παιδοψυχίατρο, στις 31-5-2011, 27-6-2011, 30-11-2011, 10-1-2012, 4-2-201 και 10-1-2014, κατά τη διάρκεια των οποίων είχε εκφράσει την επιθυμία του για να διαμένει με τον πατέρα του, στην Λαμία και εκείνη που τον πίεζε για να διαμένει μαζί της, είναι η μητέρα του. Μάλιστα στην τελευταία συνεδρία, σύμφωνα με την από 10-1-2014 γνωμάτευση της ανωτέρω παιδοψυχίατρου ο ανήλικος της ανέφερε ότι θεωρεί ότι η παραμονή του στο νησί είναι προσωρινή και σύντομα θα επιστρέψει στη Λαμία, κοντά στον πατέρα του, τους φίλους και τις συνήθειές του. Εκ μέρους της εναγομένης προσκομίζεται, το υπ'αριθμ. πρωτ. 2258/4-4-2014 πιστοποιητικό του κέντρου υγείας Λήμνου, με το οποίο βεβαιώνεται ότι ο ανήλικος Χ. Κ. , εξετάστηκε από Παιδοψυχίατρο στις 1-12-2013, στη συνέχεια όμως τελείως αόριστα γίνεται λόγος ότι δόθηκαν σχετικές οδηγίες, χωρίς να προσδιορίζονται αυτές, με αποτέλεσμα εκ του πιστοποιητικού αυτού να μην μπορεί να συναχθεί κάποιο συμπέρασμα, υπέρ της εναγομένης σχετικά με την ανάθεση της επιμέλειας του ανηλίκου, σ'αυτή. Επίσης από την εναγομένη προσκομίζεται η από 16 Ιουλίου 2012 βεβαίωση της Ι. Φ. , ψυχολόγου, η οποία βεβαιώνει ότι σε συνάντηση που είχε με τον ανήλικο και σε ερώτησή της, αν θέλει να μείνει με την μητέρα του ή να επιστρέψει στην Λαμία στον πατέρα του, αυτός απάντησε ότι θέλει να μείνει μαζί της, χωρίς δεύτερη σκέψη. Η εν λόγω όμως βεβαίωση δεν κρίνεται αξιόπιστη και ως αποδίδουσα την πραγματική θέληση του ανηλίκου, αφού δεν προέρχεται από παιδοψυχίατρο, αλλά από ψυχολόγο και αφορά σε μία μόνο συνεδρία και όχι σε περισσότερες από τις οποίες θα μπορούσε να συναχθεί με μεγαλύτερη βεβαιότητα η πραγματική θέληση του ανηλίκου.

Με βάση τα ανωτέρω εκτεθέντα και σχετικά σε ποιόν εκ των δύο διαδίκων πρέπει να ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου αυτών, κρίσιμο είναι, ως προς το ζήτημα τούτο το καλώς εννοούμενο συμφέρον του ανηλίκου, το οποίο, όπως προκύπτει από τις σχετικές για την γονική μέριμνα διατάξεις αναγορεύεται ως μοναδικό κριτήριο για κάθε απόφαση του Δικαστηρίου, που αφορά την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή του τρόπου της άσκησής της, το οποίο στην προκειμένη περίπτωση, αν ληφθεί υπόψη και η κατ' αρχήν πρόθεση της εναγομένης πριν την αναχώρηση αυτής για τη Λήμνο, αλλά και μετά την εγκατάστασή της στη Λήμνο, να παραμείνει το ανήλικο τέκνο της, στην Λαμία, με τον ενάγοντα-πατέρα του, επιβάλλει να συνεχίσει να διαμένει ο ανήλικος στο περιβάλλον, στο οποίο από βρεφικής ηλικίας και μέχρι τον Ιούλιο του έτους 2013 ζούσε, εκτός από το χρονικό διάστημα από Αύγουστο του έτους 2013 μέχρι σήμερα που ζεί με την εναγομένη μητέρα του, στη Λήμνο, αν ληφθεί υπόψη και το γεγονός ότι η διαβίωση του ανηλίκου στην Λαμία, συγκριτικά με το περιβάλλον του χωριού, όπου αυτή τη στιγμή διαβιώνει, παρέχει σ' αυτόν καλύτερες ευκαιρίες στην εκπαίδευσή του, την υγειονομική του φροντίδα και την ανάπτυξη της κοινωνικότητάς του και ότι ο πατέρας έχει τη δυνατότητα και το χρόνο να ασχοληθεί με το ανήλικο, κατά το χρόνο δε της εργασίας του το φρόντιζε στο παρελθόν η γιαγιά του και θα το φροντίζει και στο μέλλον. Ο ανήλικος, ηλικίας ήδη 10 ετών, όπως προελέχθη, κατά την προσωπική του επικοινωνία με τον δικάσαντα την υπόθεση δικαστή, χωρίς να εκφρασθεί αρνητικά για την μητέρα του, δήλωσε την επιθυμία του, να διαμείνει με τον πατέρα του, στη Λαμία, χωρίς η γνώμη του αυτή να είναι προϊόν επηρεασμού εκ μέρους του τελευταίου, αφού ήδη ο ανήλικος διαμένει από τον Αύγουστο του έτους 2013 με την μητέρα του. Ο εκκαλών περιβάλλει με αγάπη και στοργή τον ανήλικο, είναι έντιμος, σοβαρός και ικανός να φροντίσει για την διατροφή, υγεία, ορθή διαπαιδαγώγηση και ψυχαγωγία του τέκνου του και να συμβάλλει στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του. Αντίθετα η μητέρα του ανηλίκου, η οποία οπωσδήποτε αγαπά τούτο, έχει δείξει μέχρι σήμερα τουλάχιστον μία επιπολαιότητα στην εν γένει συμπεριφορά της έναντι του εναγομένου με τις προαναφερόμενες ενέργειές της (μίσθωση κατοικίας για χρονικό διάστημα 18 μηνών εν αγνοία του συζύγου της, η οποία, εφόσον δεν αποδείχθηκε η για άλλο λόγο διατήρηση αυτής, παραπέμπει σε διατήρηση αυτής για στέγαση εξωσυζυγικής σχέσης σύναψη νέας ερωτικής σχέσης και διαμονή του ανηλίκου τέκνου με το νέο ερωτικό της σύντροφο, που οπωσδήποτε, όσον αφορά η κατάσταση αυτή την ιδία ουδόλως μπορεί κάποιος να της προσάψει μομφή, αφού αφορά την προσωπική της επιλογή και ελευθερία, καθόσον αφορά όμως τον ανήλικο η κατάσταση αυτή δεν είναι και η πλέον πρέπουσα, αν ληφθεί υπόψη και το γεγονός ότι η εναγομένη κατά την δίκη των ασφαλιστικών μέτρων προσπάθησε να αποκρύψει τον ερωτικό αυτό δεσμό και ο Πρόεδρος Πρωτοδικών δεν απέκλεισε παντελώς και την πιθανή παρουσία ερωτικού συντρόφου μέσα στην ίδια κατοικία με το ανήλικο, κρίνοντας την ενδεχόμενη τέτοια παρουσία ως μη πρέπουσα, προσπάθεια μεταγραφής του ανηλίκου σε Δημοτικό σχολείου της Λήμνου, χωρίς να λάβει τη γνώμη του συζύγου της και ενώ ή ίδια ήδη είχε συμφωνήσει να εγγραφεί το ανήλικο τέκνο στο 2° δημοτικό σχολείο Λαμίας, καταγγελία του συζύγου της για κατοχή και χρήση ναρκωτικών ουσιών), η οποία, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, δεν της παρέχει ασφαλή εχέγγυα ότι μπορεί να είναι κατάλληλη για την ορθή και συνετή διαπαιδαγώγησης του ανηλίκου, αντίθετα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το χαρακτήρα και την συμπεριφορά αυτού (ανηλίκου). Η εναγομένη ισχυρίζεται ότι έχει υποστεί ξυλοδαρμούς από τον ενάγοντα, κάτι όμως που παρέμεινε αναπόδεικτο. Χαρακτηριστικά η εναγομένη ισχυρίζεται με την ανταγωγή της, ότι στις αρχές Μάιου του 2010 ο ενάγων, την επισκέφθηκε στη Λήμνο, αιφνιδιαστικά περί τις 03:00 τα ξημερώματα παραβιάζοντας την μπαλκονόπορτα του σπιτιού της και χωρίς καμία αφορμή την ξυλοκόπησε άγρια αφήνοντάς την, αναίσθητη. Σχετικά με το θέμα αυτό κατέθεσε ένορκα ενώπιον της συμβολαιογράφου Λάρισας Βασιλικής Σουφλιά-Αγορογιάννη (βλ. υπ'αριθμ. ... /2013 ένορκη βεβαίωση), ο μάρτυρας Η. Κ. , στρατιωτικός, ο οποίος καταθέτει ότι κάποια ημέρα τον Μάιο του έτους 2010, γύρω στις 3-4 τα ξημερώματα άκουσε φωνές και καυγά από το σπίτι που έμενε η εναγομένη και κατάλαβε ότι στο διπλανό σπίτι έπρεπε να γινόταν τρομερός καυγάς και να έπεφτε ξύλο. Μάλιστα με πολύ μεγάλη ένταση και η φασαρία συνεχίστηκε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, οπότε αυτός αποχώρησε για την εργασία του και ότι την άλλη ημέρα η εναγομένη του ζήτησε συγγνώμη για την φασαρία και του εξήγησε ότι είχε έρθει στη Λήμνο ο σύζυγός της και την ξυλοκόπησε άγρια. Όπως όμως προκύπτει από το προσκομιζόμενο εισιτήριο ο ενάγων τη μοναδική φορά που μετέβη στην Λήμνο τον Μάιο του έτους 2010, ήτοι στις 29-5-2010, δεν έφθασε στην Λήμνο τα ξημερώματα 3-4, αλλά τουλάχιστον μετά 7 ώρες ταξίδι, στις 08:00 π.μ., αφού το F/B LISSOS, με το οποίο ταξίδεψε αναχώρησε από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης στις 01:00 ώρα. Επομένως ο εν λόγω ισχυρισμός της εναγομένης τίθεται σε αμφιβολία σχετικά μεν βασιμότητα του, πέραν του ότι το επεισόδιο αυτό του ξυλοδαρμού, καθώς και οποιουδήποτε άλλου, αφορά την ίδια και τον ενάγοντα, αφού ουδόλως αποδεικνύεται ότι ο τελευταίος είναι βίαιος και έναντι του ανηλίκου, ή η τυχόν ως άνω συμπεριφορά του έναντι της εναγομένης, η οποία βέβαια αν έχει λάβει χώρα είναι κατακριτέα, θα λάβει χώρα και σε βάρος του ανηλίκου τέκνου. Άλλωστε αν είχαν λάβει τέτοια επεισόδια η εναγομένη θα είχε κάνει σχετική καταγγελία στην Αστυνομία, τέτοια καταγγελία όμως δεν έχει λάβει χώρα εκ μέρους της εναγομένης.

Ενόψει των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι στο παρόν στάδιο, που η μητέρα του ανηλίκου διαμένει στη Λήμνο, χωρίς να έχει εκδηλώσει πρόθεση να ζητήσει μετάθεση ή απόσπαση από εκεί και όσο διατηρεί την ανωτέρω εξωσυζυγική σχέση με τον Κ. Κ. , με τον οποίο συζεί, λαμβανομένης υπόψη και της εκπεφρασμένης θέλησης του ανηλίκου να διαμένει στην Λαμία με τον πατέρα του, η οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί, αν ληφθεί υπόψη η ηλικία και η ωριμότητά του, το αληθές συμφέρον του ανηλίκου επιβάλλει, υπό τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί, να ανατεθεί η άσκηση της επιμέλειας αυτού στον εκκαλούντα πατέρα του".

Εν προκειμένω με την ως άνω απόφασή του το Εφετείο με την οποία αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου που είχε αναθέσει την επιμέλεια στην μητέρα, δέχθηκε την αγωγή του αναιρεσίβλητου και ανέθεσε την άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου στον πατέρα, συνεκτίμησε μεταξύ άλλων και τα κάτωθι: α) τον τόπο κατοικίας του ανηλίκου (Λαμία - Λήμνος) και την απόσταση του τόπου διαμονής μεταξύ των εν διαστάσει γονέων του, β) τον τρόπο εκπαίδευσης του ανηλίκου σε σχολείο στη Λαμία και σε σχολείο δημόσιο στη Λήμνο, κρίνοντας ότι είναι καλύτερο το περιβάλλον στη Λαμία πλησίον του εκπαιδευτικού (Θεολόγου) πατέρα του, γ) ότι η Λαμία ως μεγάλη πόλη, πλεονεκτεί από άποψη κοινωνικής ένταξης από το μικρό χωριό Παλαιό Πεδινό Λήμνου, δ) ως προς τις συνθήκες καλύτερης κοινωνικότητας στη Λαμία, ε) εκτίμησε ότι δεν αποδείχθηκε βιαιότητα στη συμπεριφορά του πατέρα έναντι του τέκνου αλλά και έναντι προς την τέως σύζυγό του, στ) εκτίμησε τις συνθήκες υπό την δημιουργία της νέας ερωτικής σχέσεως της μητέρας στη Λήμνο με την διάλυση της οικογένειας του νέου συντρόφου της και την παρουσία του 15ετούς υιού αυτού μαζί τους, ζ) εκτίμησε το γεγονός ότι το ανήλικο εκδήλωσε την πρόθεση να ζει πλησίον του πατέρα του κατά τον χρόνο που έγινε η συζήτηση της ανωτέρω αγωγής και η) ότι επαρκώς μπορεί να φροντίζει τις προσωπικές του ανάγκες ο πατέρας του και στις ώρες εργασίας του η 70ετής εκ πατρός γιαγιά του καλύτερα από τη μητέρα του. Εκτιμώντας όλα τ' ανωτέρω και αναθέτοντας την άσκηση της επιμέλειας στον πατέρα το Εφετείο δεν εφήρμοσε ορθά τις διατάξεις των άρθρων 1510, 1511, 1512-1514 και 1518 ΑΚ, ως προς το πραγματικό συμφέρον του ανηλίκου, περιέχει δε ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το ζήτημα της υπεροχής της Λαμίας από την Λήμνο ως προς την συμφερότερη ως προς αυτό λειτουργία της ψυχοπαθολογικής και σωματικής ανάπτυξης του ανηλίκου πλησίον των νέων φίλων του στο σχολείο, όπου φοιτούν λιγότερα παιδιά με καλύτερη φροντίδα του εκπαιδευτικού που έχει μόλις 8 παιδιά αλλά και σχετικά με την δημιουργηθείσα κατάσταση ως προς την προσωπική ζωή της μητέρας του που σε καμμία περίπτωση δεν καθιστά αυτή μειωμένης ικανότητας προς άσκηση της επιμέλειας στο πλαίσιο της μητρικής στοργής και αγάπης προς το τέκνο της και όλα αυτά υπό το φως της νέας απόφασης με αριθμό 321/2014 του Μον. Πρωτ. Μυτιλήνης (ασφαλ. μέτρα), που διέγνωσε ότι επήλθε μεταβολή των συνθηκών στο διάστημα μετά την έκδοση της υπ' αριθ. 89/2014 απόφασης του Εφετείου Λαμίας και ότι το καλώς ευνοούμενο συμφέρον του ανήλικου Χ. επιβάλει να μην αποκοπεί από το περιβάλλον όπου ζει έως σήμερα καθώς κάτι τέτοιο θα του δημιουργούσε έντονα συναισθήματα ανασφάλειας. Ενόψει των ανωτέρω και κατά παραδοχή της ένδικης αίτησης, με την οποία αποδίδονται από την αναιρεσείουσα πλημμέλειες αναιρετικές στην προσβαλλόμενη απόφαση από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, παρελκούσης της ερεύνης των λοιπών λόγων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, που θα συντεθεί από άλλο δικαστή κατ' άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ. Ο αναιρεσίβλητος πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσειούσης, που παρέστη και κατέθεσε προτάσεις, κατά το διατακτικό (αρθρ. 176, 183 ΚΠολΔικ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την με αριθμό 89/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συντεθεί από άλλο δικαστή.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην καταβολή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσείουσας που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) Ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 9 Φεβρουαρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Φεβρουαρίου 2015.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ